Muzyka Stanisława Moniuszki (1819-1872) cieszy się niesłabnącym powodzeniem. Jego najsłynniejsze opery: HALKA, STRASZNY DWÓR, HRABINA, dziesiątki pieśni wzruszają kolejne pokolenia Polaków. W połowie XIX wieku odegrał w muzyce polskiej, zwłaszcza operze, znaczącą rolę - nadał jej nowożytny charakter i narodowe oblicze, podejmował w niej sprawy tradycji narodowej, problemy równości społecznej, zawarł bogactwo ludzkich uczuć, pragnień i głębokich przeżyć. Pierwszą edycję FESTIWALU MONIUSZKOWSKIEGO zainaugurowano 15 lipca 1962 roku, w dziewięćdziesiątą rocznicę śmierci patrona imprezy. Festiwal trwał osiem dni, każdy z nich wypełniony był koncertem, podczas których występowali artyści warszawskiego Teatru Wielkiego, orkiestra i chór pod dyrekcją Władysława Skoraczewskiego. Według dyrektora Kaniewskiego właśnie zamierzona przez niego impreza miała stać się dodatkowym czynnikiem przyciągającym gości do kurortu. W 1963 roku Festiwal otwarto "Halką" w wykonaniu Państwowej Opery we Wrocławiu. Następnego dnia ten sam zespół dał pełne wykonanie "Strasznego dworu" i od tego czasu opera na stałe zagościła w Kudowie Zdroju. W trakcie 42 festiwali odbyły się 44 pełnospektaklowe inscenizacje oper, w tym 38 dzieł Stanisława Moniuszki ("Straszny dwór" - 13, "Halka" -12 przedstawień, "Hrabina", "Paria", "Verbum Nobile" po 4 spektakle, a "Flis" 1 inscenizację) Różne okazje i zamysły artystyczne były przyczyną pojawienia się G.Verd'ego (opera "Nabucco"), G.Donizetti'ego ("Don Pasquale"), W.A.Mozarta (opera buffo w 2 aktach "Cosi Fan Tutte") czy dwukrotnie W.Żeleńskiego ("Goplana"). Nieco wcześniej gościły na miejscowych scenach opery K.Kurpińskiego i komedioopery M.Kamieńskiego. Od tego wydarzenia opery Moniuszki na stałe zagościły w programach kudowskiej imprezy (zresztą nie tylko dzieła jej patrona, ale także opery Donizettiego, Mozarta, Smetany, Verdiego, Żeleńskiego). W kudowskim Teatrze Zdrojowym, Teatrze pod Blachą, Sali Koncertowej obok Pijalni, Parku Zdrojowym lub w kościołach okolicznych miejscowości kilkakrotnie wystawiano moniuszkowską HRABINĘ, PARIĘ, VERBUM NOBILE, FLISA, LITANIĘ OSTROBRAMSKĄ, kantaty: MADONNA, WIDMA do słów Adama Mickiewicza. W czasie dotychczasowych edycji FESTIWALU MONIUSZKOWSKIEGO w Kudowie Zdroju wystąpiło kilka tysięcy śpiewaków i muzyków, znane zespoły operowe, orkiestry symfoniczne i kameralne, gwiazdy scen operowych i teatralnych z kraju, Czech, Danii, Japonii, Kuby, Litwy, Meksyku, Niemczech, Norwegii, Rosji, Słowacji, Ukrainy, USA, Włoch. Kolejnymi dyrektorami artystycznymi tego wciąż fascynującego wydarzenia muzycznego byli: Władysław Skoraczewski, Leon Hanek, Ludwik Mika, Ewa Kofin, Zbigniew Goncarzewicz, Jerzy Flic, Maria Fołtyn, a ostatnio jest nim Sławomir Pietras, dyrektor Teatru Wielkiego w Poznaniu. Festiwal Moniuszkowski szybko uzyskał rangę międzynarodową. Na kolejnych jego edycjach zawitali m. in.: Bogna Sokorska, Stefania Toczyska, Bernard Ładysz i Wiesław Ochman. Wykonawcy przyjeżdżali z różnych państw, m. in. Rumunia, ZSRR, Kuba, Turcja. I to w dodatku śpiewających utwory Stanisława Moniuszki w macierzystych językach w teatrach Hawany czy Nowosybirska. Później gościli w Kudowie śpiewacy z Japonii, Meksyku, USA, Kanady, Włoch, Niemiec, Danii, Norwegii, Litwy i Ukrainy. Nie sposób mówić o wszystkich dokonaniach i pomysłach organizatorów Festiwali. Udało się zrealizować między innymi: wystawienie przez zespół Państwowej Opery w Libercu w jezyku czeskim największego dzieła Bedricha Smetany "Sprzedana narzeczona", koncerty laureatów Ogólnopolskiego Konkursu Śpiewaków amatorów, a następnie szereg promocyjnych koncertów młodych śpiewaków. Atrakcyjny, szczególnie z punktu widzenia publiczności, był koncert pt. "Przeboje Stanisława Moniuszki" śpiewany m.in. przez Elżbietę Adamek, Danutę Rinn, Irenę Santor i Marka Grechutę. Nie można też zapomnieć o plenerowych widowiskach na podstawie "Dziadów" A. Mickiewicza, "Widma" Stanisława Moniuszki, które zostały bardzo ciepło przyjęte przez licznie zgromadzoną publiczność. Te pomysły sprawiły, że formuła artystyczna Festiwalu nigdy nie "skostniała", była ciągle świeżym i fascynującym widowiskiem. W ciągu 42 lat istnienia Festiwalu przez kudowskie sceny przewinęło się kilka tysięcy wykonawców z kraju i świata. Niewielka, ale gościnna Kudowa musiała sprostać temu wyzwaniu. Zmieniła się w Polsce sytuacja polityczna, a w latach dziewięćdziesiątych i ustrojowa, lecz - mimo kilku zagrożeń, zwłaszcza przed III i XXXIII Festiwalami - udało się pokonać wszystkie trudności. Podczas 41 edycji Festiwalu w roku 2003 zrealizowano przyjęty z wielkim entuzjazmem przez mieszkańców oraz gości "Polonez Moniuszkowski" Artyści festiwalowi w polskich strojach szlacheckich przy muzyce poloneza moniuszkowskiego przemaszerowali ulicami Kudowy Zdroju. Do tańca spontanicznie przyłączyli się widzowie. Na kolejne edycje Międzynarodowego Festiwalu Moniuszkowskiego serdecznie zapraszają organizatorzy: Moniuszkowskie Towarzystwo Kulturalne, Urząd Miasta w Kudowie Zdroju oraz Kudowski Ośrodek Kultury Sportu i Promocji.